Sau khi Chính phủ có Quyết định số 09/CP ngày 22/6/1993, xác định du lịch là ngành kinh tế chiến lược, đổi mới và phát triển du lịch trong tình hình mới, tình hình du lịch Nghệ An bắt đầu có một số khởi sắc. Ngày 5/7/1994, Sở Du lịch Nghệ An được thành lập với chức năng là cơ quan giúp UBND tỉnh thực hiện quản lý Nhà nước đối với các hoạt động du lịch trên địa bàn tỉnh.
Du khách về thăm Khu di tích Quốc gia đặc biệt Kim Liên. Ảnh: Đình Tuyên - Báo Nghệ An
Vừa mới thành lập, Sở Du lịch đã khẩn trương thực hiện một số nhiệm vụ của cấp trên, đặc biệt là các quyết định của Chính phủ, Tổng cục Du lịch và của UBND tỉnh về các quy định quản lý các hoạt động kinh doanh du lịch trên địa bàn Nghệ An.
Trong giai đoạn 1994 - 2000, để thực hiện mục tiêu đề ra trong giai đoạn quy hoạch tổng thể du lịch Nghệ An thời kỳ 1996 - 2010 gắn với chương trình hành động quốc gia về du lịch và các sự kiện du lịch năm 2000, Sở Du lịch đã xây dựng Đề án “Bước đi phát triển du lịch Nghệ An 1999 - 2000 và những năm tiếp theo”, được UBND tỉnh thông qua.
Du khách nghe thuyết minh tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Kim Liên. Ảnh: Đình Tuyên - Báo Nghệ An
Đến năm 2005, Giám đốc Sở Du lịch đã ban hành 12 quy chế, quy định theo thẩm quyền, tham mưu cho UBND tỉnh ban hành 3 chỉ thị, 4 quyết định, chưa kể nhiều đề án trong lĩnh vực du lịch.
Trong đó, nổi bật là Đề án Phát triển du lịch Nghệ An thời kỳ 2002 - 2010 được Ban Thường vụ Tỉnh ủy thông qua và Nghị quyết về quy hoạch phát triển du lịch đã bám sát định hướng kinh tế - xã hội của tỉnh và có tính khả thi cao. Các văn bản, chỉ thị về quản lý du lịch đã góp phần đưa hoạt động du lịch vào nền nếp, tuân thủ pháp luật. Qua đó, sở đã góp phần thúc đẩy du lịch Nghệ An phát triển nhanh, vững chắc, đến năm 2005 lượng khách tăng 20,4%/năm, doanh thu du lịch tăng 26,5%/năm, cao hơn so với 12,4% trước năm 2000.
Trong giai đoạn này, với sự ra đời của Sở Du lịch Nghệ An, ngành du lịch của tỉnh chính thức bước vào giai đoạn hội nhập và phát triển. Sở Du lịch đã làm tốt công tác tham mưu cho lãnh đạo tỉnh nhằm đề ra các quyết sách phù hợp trong tình hình mới. Với việc thành lập Trung tâm Xúc tiến du lịch và Hiệp hội Du lịch, công tác tuyên truyền, quảng bá du lịch có sự phát triển mạnh mẽ.
Du khách tắm biển Cửa Lò. Ảnh: Nguyễn Đạo - Báo Nghệ An
Theo chỉ đạo của Chính phủ, ngày 24/4/2008, UBND tỉnh ban hành quyết định hợp nhất Sở Văn hóa - Thông tin, Sở Du lịch, Sở Thể dục - Thể thao thành Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch. Theo đó, ngành du lịch Nghệ An được đặt dưới sự quản lý của Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch.
Trong giai đoạn 2008 - 2016, ngành du lịch tiếp tục có nhiều hoạt động tham mưu; đầu tư cơ sở vật chất, tổ chức và đào tạo nguồn nhân lực; hoạt động xúc tiến quảng bá du lịch và hoạt động kinh doanh du lịch.
Đặc biệt, Sở Du lịch tiếp tục tham mưu cho Tỉnh ủy, UBND tỉnh đề ra chiến lược và các biện pháp cụ thể nhằm phát triển ngành du lịch của tỉnh. Nhờ các hoạt động du lịch được đẩy mạnh mà doanh thu từ kinh doanh du lịch (lữ hành, lưu trú…) có sự tăng trưởng đáng kể.
Hoạt động đầu tư chuyên sâu trong ngành du lịch và khai thác tiềm năng du lịch trên lĩnh vực sinh thái được coi là điểm sáng trong giai đoạn này.
Du khách thưởng thức hải sản ở biển Quỳnh. Ảnh: Hồ Đình Chiến - Báo Nghệ An
Ngày 16/12/2016, Hội đồng nhân dân tỉnh ra Nghị quyết số 36/NQ-HĐND thành lập Sở Du lịch tỉnh Nghệ An và đổi tên Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch thành Sở Văn hóa và Thể thao. Điều này đồng nghĩa với việc Sở Du lịch được tái thành lập và chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1/1/2017.
Chức năng, nhiệm vụ của Sở Du lịch được quy định: Là cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, thực hiện chức năng tham mưu, giúp UBND tỉnh quản lý Nhà nước về du lịch theo quy định của pháp luật; các dịch vụ công thuộc lĩnh vực quản lý và thực hiện một số quyền hạn theo phân công hoặc ủy quyền của UBND tỉnh.
Chỉ qua mấy năm (từ 2017 - 2019), ngành du lịch Nghệ An như được tiếp thêm nguồn sinh khí mới. Cơ sở vật chất, chất lượng sản phẩm được nâng lên, một số khu nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí cao cấp ra đời. Công tác quảng bá và hợp tác du lịch chuyển biến tích cực…
Du lịch Nghệ An đã bước đầu khắc phục những thiếu sót trong việc khai thác hiệu quả thế mạnh tài nguyên du lịch; hoạt động lữ hành, từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh và tính chuyên nghiệp trong các hoạt động xúc tiến để vươn ra thị trường quốc tế.
Du khách châu Âu check-in tại đảo chè (Thanh Chương). Ảnh: Đình Tuyên - Báo Nghệ An
Bên cạnh đó, ngành du lịch đã gắn kết với nhiệm vụ phát triển văn hóa, bảo vệ môi trường, giữ gìn an ninh chính trị, bảo vệ chủ quyền biên giới và biển đảo. Trong giai đoạn này, du lịch Nghệ An đã mở rộng và kết hợp các loại hình du lịch (sinh thái, lịch sử, văn hóa, tâm linh, nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí) nhằm tạo sự đa dạng trong hoạt động du lịch, xây dựng được một số sản phẩm độc đáo, hấp dẫn.
Bước sang giai đoạn từ năm 2020 đến nay, cùng với cả nước, ngành du lịch Nghệ An đã từng bước vượt qua khó khăn và đạt được những kết quả đáng khích lệ.
Lãnh đạo Sở Du lịch và các công ty lữ hành khảo sát đỉnh Puxailaileng (Kỳ Sơn). Ảnh: Đình Tuyên - Báo Nghệ An
Đầu năm 2022, khi dịch Covid-19 được khống chế, Sở Du lịch đã kịp thời tham mưu UBND tỉnh kế hoạch mở cửa lại hoạt động du lịch và đón khách quốc tế trong điều kiện bình thường mới, đồng thời xây dựng kịch bản và giải pháp chủ yếu thực hiện kế hoạch phát triển du lịch năm 2022.
Nhờ đó, năm 2022, toàn tỉnh ước đón và phục vụ 6.730.000 lượt khách du lịch, trong đó, khách lưu trú đạt 4.412.000 lượt, khách quốc tế đạt 28.600 lượt; tổng thu từ khách du lịch đạt 12.343 tỷ đồng, Nghệ An thuộc top đầu cả nước về kết quả phục hồi, phát triển du lịch.
Trong giai đoạn này, Sở Du lịch còn tham mưu cho UBND tỉnh ban hành Quyết định số 1439/QĐ.UBND ngày 23/5/2023 về phê duyệt Chiến lược phát triển du lịch Nghệ An đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2035; Kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược phát triển du lịch Nghệ An đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2035.
Lãnh đạo Sở Du lịch Nghệ An và Sở Du lịch Quảng Ninh ký kết hợp tác. Ảnh: Công Kiên - Báo Nghệ An
Đồng thời, tích cực phối hợp, tham gia ý kiến vào các báo cáo “Tổng kết thực hiện Nghị quyết 26-NQ/TW ngày 30/7/2013 của Bộ Chính trị khóa XI về phương hướng, nhiệm vụ phát triển tỉnh Nghệ An đến năm 2020”; dự thảo Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 17/11/2022 của BCH Trung ương Đảng về tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045…
Đồ họa: Hữu Quân - Báo Nghệ An
Với những thành tích đó, Sở Du lịch Nghệ An vinh dự được Đảng, Nhà nước trao tặng Huân chương Lao động hạng Ba; nhiều năm liền ngành được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tặng Cờ thi đua, nhiều tập thể, cá nhân được công nhận là Chiến sĩ thi đua cấp tỉnh, được tặng Bằng khen của Bộ, của tỉnh. Du lịch Nghệ An được Cục Du lịch quốc gia Việt Nam đánh giá là 1 trong 10 địa phương có lượng khách và doanh thu du lịch tăng cao qua các năm.
Nguồn: Báo Nghệ An